|
Actualidade / Entrevista Paula Castro-
Rafael Uzcátegui, secretario de Organización de Patria para Todos (PPT) explica como se están a dar os debates de cara a introducir estas reformas e as razóns polas que o PPT acordou non entrar a formar parte do partido proposto polo presidente.
Rafa Uzcátegui: O primeiro domingo de decembro de 2006, unha vez concluídas as eleccións presidenciais, nas que o presidente obtivo cerca de 7 millóns de votos (unha avantaxe de aproximadamente 3 millóns sobre a oposición), o presidente fixo un chamamento á construción dun partido único, ao que logo chamou unificado e agora unitario e unificado. A resposta de distintas forzas de esquerda, entre elas do PPT, foi non consideralo conveniente nin pola maneira de facelo nin polo que historicamente foron os partidos únicos. Partidos na súa maioría xurdidos en momentos da historia nos que se requiría unha resposta de unidade, ou na propia guerra fría, un período que obrigaba a ter respostas únicas. Esta opción de partido único provocou que se sacrificaran importantes debates e mesmo que se sacrificara algo tan importante -que agora a esquerda venezolana e o pobo recuperaron- como a democracia. A democracia como bandeira revolucionaria. Pódese dicir que en América latina as consignas e as bandeiras da democracia son as bandeiras da esquerda. Ante esa chamada nós dixemos reiteradamente que somos fillas e fillos do debate e que non concibimos outra forma de organizarnos que en torno ao debate e á sistematización da nosa experiencia, das nosas posicións. Iso foi o que nos levou a diferenzas co presidente. Paula Castro: Di que o PPT non o considerou conveniente –entrar a formar parte do PSUV- pola maneira de facelo, a que se refire? Rafa Uzcátegui: O presidente puxo como condición para permanecer ou estar no goberno a militancia no PSUV (Partido Socialista Unificado de Venezuela). Nós iso nin sequera o debatemos porque nunca fomos chamados a participar no goberno. A participación que tivemos, e que foi moi destacada, deuse na medida en que o presidente considerou que homes e mulleres de PPT eran necesarios para ocupar importantes posicións de goberno. Nunca houbo unha relación de cotas, unha fronte como no caso uruguaio ou outras experiencias de coalición de goberno, nas que están establecidas cotas ou convenios previos para apoiar o reparto burocrático. Neste caso o presidente fixo a proposta individualmente a dirixentes. Algúns mantiñan unha relación fluída e de participación militante, pero outros fixérono a título individual e tacitamente dábase unha liberación de responsabilidades políticas partidistas, porque non sempre coinciden as posicións e decisións do estado e do goberno coas posicións do partido. Así marchamos durante moito tempo. Obtivemos 11 vitorias electorais máis unha importantísima que foi retomar e defender o poder, sen que a diversidade política ou militante supuxese unha traba para sinalar que a ausencia de unidade das forzas poida ser un factor que perturbe ou perturbara a eficacia do goberno, algo que devén da propia dirección do goberno. Paula Castro: Malia decidir non entrar a formar parte do PSUV, o PPT mantén o apoio ao proceso de revolución bolivariana e ao propio presidente. Rafa Uzcátegui: O presidente é a figura elixida polo pobo venezolano á que nós recoñecemos como o liderado máis importante do proceso revolucionario ratificado polo voto popular, que ratificamos aínda no momento no que dixemos non ao presidente ao acudir á súa chamada a incorporarse ao Partido Socialista Unificado. Sempre evitamos mesmo considerar as nosas opinións do que pensamos sobre o PSUV, porque entendemos que é delicado referirse a un proxecto distinto ao noso. Expuxemos tamén o que nós consideramos que debe ser unha política unitaria porque unha das nosas consignas é ‘militantes da unidade’. Pero consideramos que debe ser un partido superior. Consideramos que debe ser un partido cuxa base teórica é o marxismo, que debe ser un proxecto non só bolivariano, humanista, patriótico, ten que ser un proxecto antiimperialista e anticapitalista ou que se propoña superar o capitalismo. Non cremos nun partido de masas, cremos en partidos eficaces, con calidade e eficacia revolucionaria. Paula Castro: Por que ten o presidente Hugo Chávez tanto interese en que se conforme un partido unitario e unificado? Rafa Uzcátegui: El citou que se require dun esforzo único e común para enfrontar os perigos imperialistas en América Latina e que requirimos dunha soa dirección. Nós nunca nos negamos a que exista unha dirección común revolucionaria, negámonos ao método como se quixo crear esa dirección o que consideramos que ten que ser unha dirección compartida. Agora, hai perigo e o perigo ten que ver cos vellos perigos cos que tropezaron experiencias revolucionarias e socialistas. Os erros históricos non foron cometidos por un capricho dunha persoa ou dunha vangarda ou dun instrumento, son inherentes aos procesos sociais e por iso cremos que o grande debate en Venezuela é a natureza do partido e do socialismo. Ou sexa, a interrogante é cal partido e cal socialismo está presente no proceso revolucionario venezolano xa que o presidente acepta e promove que a única posibilidade de que haxa unha vitoria é a superación das relacións de produción capitalista e a integración latinoamericana como posibilidade... Isto é o que fai que o proxecto venezolano sexa pertinente e vitorioso. Paula Castro: A proposta de reforma constitucional, como se produce? Rafa Uzcátegui: A propia Constitución estabelece as vías de como pode ser reformada. A iniciativa para a reforma pode tomala a Asemblea Nacional mediante acordo aprobado polo voto da maioría dos seus integrantes; o presidente ou presidenta da República en Consello de Ministros ou un número non menor do 15% dosa electores inscritos no rexistro civil e electoral que o soliciten. O presidente fixo uso desa prerrogativa que ten que pasar pola Asemblea Nacional para que se dean os debates pertinentes. A Asemblea xa deu dous e agora está na terceira fase. A primeira discusión é admitila, a segunda discusión son os títulos a reformar e a terceira os artigos un por un. Se o texto se aproba vai ao Consello Nacional Electoral e este en 30 días ten que decidir cando vai a referendo. Hai outro artigo que estabelece que se pode considerar votala en bloque ou disgregadamente (un 30% da proposta). O presidente sinalou que a súa proposta é integral, polo tanto considera que non pode ser disgregada. A Asemblea Nacional ten a prerrogativa de cambiar termos da proposta e o presidente ten a prerrogativa de aceptala ou non. O propio presidente podería considerar neste intre retirar a súa proposta porque el é o propoñente. Neste caso é un proceso único xa que os congresos tradicionalmente son os que deciden reformar. A proposta ten algúns artigos polémicos. Entre outros a elección continua do presidente, que quere dicir que pode ser elixido cada sete anos e pode aspirar a ser reelecto. Paula Castro: Iso foi utilizado polos medios de comunicación para presentar a proposta de Chávez como antidemocrática. Os medios afirmaban que quería instalarse indefinidamente no poder. Rafa Uzcátegui: O presidente xa respondeu que se alguén non pode cuestionar este proceso é a propia España, que ten até un rei. En case toda Europa se pode presentar indefinidamente un presidente á reelección. Paula Castro: En que consiste en concreto esa proposta? Rafa Uzcátegui: Había unha limitación de mandatos por dous períodos. O que se propón é eliminar esa limitación de mandatos. Nós apoiámolo e aínda imos máis alá. Consideramos que a posibilidade de reelección debe estenderse a todos os cargos de elección popular porque a limitación que ten o presidente tamén a teñen os gobernadores e os alcaldes. Hai outras consideracións que teñen que ver co Banco Central, coa súa autonomía. Historicamente o Banco Central non foi autónomo. Os directivos eran nomeados pola Asemblea do Congreso e estes nomeaban o presidente do Banco. Esta potestade non se alteraría pero si quedaría estabelecido que ten que rexerse polas políticas monetarias fixadas polo goberno. Ademais introdúcese a proposta de que teña un administrador que leve as contas do Estado, que sería o presidente da República. Iso marca unha diferenza fundamental coa oposición. Créase un conxunto de avantaxes para as mulleres, algo que coido que se está a debater aquí, que é o prenatal e o postnatal para pais ou nais de acordo ao oficio e a realidade de cada fogar. Como non todos están no Seguro Social créase un fondo de Seguridade Social para os que non estean afiliados a este sistema. Nós cremos que o Seguro Social debe ser para todas e todos os venezolanos obrigatorio, como estabelece a Constitución. Aí hai problemas de redacción, de estilo, e ten que pasar polo debate final. Hai coincidencias, hai diverxencias, por suposto da dereita. Uns que van votar absolutamente contra todo en bloque e outros que din que hai que votala disgregada, porque eles votarían polo horario de seis horas de traballo, malia considerar que non debe recollerse na Constitución senón nas leis do traballo. Fronte ao que defende a dereita, nós cremos que si debe figurar na Constitución para evitar que calquera outra lei regresiva reemprace este dereito. Por suposto hai oficios aos que habería que condicionar o horario pero neste caso sería un avance enorme porque serían dúas horas para o debate, para o estudo... algo que xa está determinado. Queda por definir se sobre esas dúas horas é o traballador quen o decide ou é o empresario. Pero iso é parte do debate da comisión, das salas situacionais da Asemblea Nacional. Hai propostas que teñen que ver coas forzas armadas, e unha fundamental é como nos declaramos un proxecto socialista, que quedaría claramente definido na Constitución. Algúns, sobre todo os sectores da dereita, din que iso non pode ser. Nós sinalamos que na anterior Constitución eramos un país con democracia representativa un concepto que nunca foi obxecto de dereito. Ademais, a maioría venezolana ratificou o camiño do socialismo. Na última elección presidencial o debate centrouse, precisamente promovido pola dereita, polo candidato Manuel Rosales, en se a vía era o socialismo ou era o capitalismo. O 66% dos venezolanos, nesas eleccións e con ese debate de fondo, votaron polo presidente da República. Entendemos que, de algún xeito, ratificaron a proposta socialista do presidente. Trátase agora de incorporar esa definición á Constitución que no seu articulado xa plasma o carácter humanista e social, pero é necesario que quede expresamente reflectido na Constitución. Paula Castro: Neste proceso de debate hai participación popular ou mantense na vía institucional? Rafa Uzcátegui: Hai un amplo debate en toda Venezuela, unha ampla difusión da reforma... todo un proceso que nos gustaría que fose máis profundo. Hai unha vía popular pola que ti podes presentar á sala situacional da Asemblea Nacional as túas consideracións á reforma. Iso fixérono os sindicatos, os consellos municipais, alcaldías... Nós presentamos ante a mesa directiva da Asemblea Nacional as nosas consideracións. Entendemos que debía ser sen testemuñas porque era parte do noso debate. Aí vén unha das nosas diferenzas co proceso, que non temos ningunha instancia onde debater co presidente da República a proposta. Por iso consideramos facela ante a Xunta Directiva da Asemblea Nacional e presentamos o que podían ser as nosas diferenzas conceptuais e así o fixo quen o considerou oportuno. Quen quixo facelo en privado fíxoo e quen quixo facelo público fíxoo, na comisión que leva a reforma ou mesmo nos medios. Presentamos preto de 15.000 puntos azuis. Sitios nos que debatemos diante de 50, 100, 500 persoas que presentan propostas e convertémonos nunha especie de correa de información de intermediarios de información do movemento popular. Como PPT insistimos na reforma do artigo 136 que crea o poder popular. As nosas diferenzas respecto dese artigo estriban en que se sinala que a soberanía do poder popular non radica no voto senón na suma de organizacións que sería a vía dos Consellos Comunais: Consellos de traballadores, de campesiños, de estudantes... seríamos unha nación cuxo poder popular se estruturaría fundamentalmente en consellos. Nós reiteramos que mesmo para a etapa da transición socialista se require o voto universal directo e secreto porque o poder popular podería ser alleado pola vía do clientelismo, da presión do Estado. O poder popular deixaría de ser poder popular e pasaría a ser poder institucional. É un debate desde as vías do campo revolucionario e nesa posición están tamén o ‘Partido Comunista’, ‘Podemos’ e un amplo sector de organizacións. Paula Castro: A dereita xa pediu o voto NON á reforma. Rafa Uzcátegui: Si, a dereita enfatizou no problema da propiedade, dicindo que se vai eliminar a propiedade privada. Porén, por vez primeira, a propiedade privada queda garantida na Constitución, pero quedan tamén ratificadas outras formas de propiedade que non estaban rexistradas na anterior Constitución e que agora coa reforma están claramente estabelecidas. Houbo un desacordo por un adxectivo que aparecía que tiña que ver co “uso e desfrute” da propiedade. Neste caso, insistimos en que debe ser debidamente demostrada porque houbo apropiación indebida de terras, ocupación ilegal e capitais de orixes dubidosas. O Estado ten que estabelecer como se debe demostrar que esa propiedade non ten ningunha orixe dubidosa e todas as prerrogativas de calquera país capitalista... iso provocou unha especie de ficción que serviu para abrir un debate e para argumentar o rexeitamento á reforma. Este rexeitamento foi feito público por unha parte da dereita sen sequera coñecerse aínda os pormenores e xa tiñan convocado votar o non. Eses son os mesmos que se opuxeron ao referendo para votar a constituínte e son os mesmos que se opuxeron a votar esta Constitución. É a mesma actitude, a dunha oposición do NON. Non puideron recoller o 15% das sinaturas dos electores e propor unha contrarreforma. Tiñan vías constitucionais para intentalo, pero non tiñan argumentos... un sector deles presentou un recurso no Tribunal Supremo de Xustiza sobre como votar o referendo. O TSX non se pronunciou aínda porque non se formalizou pola vía da Asemblea Nacional a reforma e aínda habería que esperar á conclusión do debate da terceira discusión na Asemblea Nacional e á chegada ao Consello Nacional Electoral para que fose considerada a proposta, porque non se pode considerar unha causa que aínda non existe xuridicamente. Está proposto o referendo para o primeiro domingo de decembro polo presidente da República pero queda suxeito a que remate a Asemblea Nacional e o Consello Nacional Electoral e mesmo podería ser considerado polo presidente manter ou retirar a proposta de reforma segundo se dea o debate na Asemblea Nacional. Paula Castro: Estes debates están reforzando o proceso revolucionario ou poderían abrir unha crise ao cuestionar o proceso? Rafa Uzcátegui: Se isto queda así, como o presentou o presidente da República, pola nosa banda hai obxeccións. Porén consideramos que o presidente demostrou, non só que é moi intelixente, senón que ademais escoita, e cando as consideracións veñen pola vía popular deu probas de apertura e amplitude e mudou cousas que considerou oportunas. Neste intre dámoslle o beneficio da dúbida e non podemos descualificar de antemán o que ocorrerá. Si podemos advertir con anterioridade que hai aspectos de experiencias equivocadas do socialismo, porque por moi inédito que consideremos o noso proceso e como moi particular o feito social, o feito político, o feito biolóxico, segue sendo un mundo no cal o capitalismo nos globalizou. Así como o capitalismo nos globalizou, hai unha realidade da cal nós non escapamos. Para nós o socialismo do século XXI, como convocou o presidente e outros actores, non é alleo ao que foi a experiencia socialista, Por iso, reivindicamos que para nós o que se chama socialismo do século XXI ten que pasar, en primeiro lugar, por abordar os erros que se cometeron en experiencias pasadas e de aí estabelecer as premisas para a construción do socialismo na nosa realidade, integrado á vertente latinoamericana. Paula Castro: Canto a política exterior, Venezuela segue a consolidarse como vangarda en América Latina, agora mesmo como interlocutora coas FARC. Rafa Uzcátegui: O noso programa como nación, como proxecto, que é a Constitución, estabelece claramente unha posibilidade latinoamericana. Reivindicamos a vella aspiración bolivariana dun proxecto de nación común. Para iso temos traballado. Non se trata dun recurso, nin dun feito clandestino: escollemos e estamos pola vía do socialismo. Non agochamos os nosos fins ulteriores, o noso propósito. Así o expuxo o presidente no seu discurso en Nacións Unidas e mesmo cando temos relación coa maioría dos países con economías de mercado, de economías abertamente capitalistas, non deixamos de sinalar que o noso fin, propósito e razón é o socialismo. A diferenza estaría en por que vía. Nós escollemos a vía da paz e a vía dun proceso democrático. Iso decídeno as realidades pero ademais dixemos que Venezuela é unha revolución pacífica mais non desarmada e para iso promovemos relacións e acordos para defendernos. Non hai ningunha vontade para atacar a alguén e diso demos probas, particularmente coa iniciativa do presidente proposta pola senadora Piedad Córdoba de participar e traballar polos acordos humanitarios en Colombia xa que afecta non só a Venezuela senón a toda a rexión. No caso de Venezuela e Ecuador aféctanos especialmente pola cantidade histórica de refuxiados que temos de orixe colombiana. Son persoas que viven en Venezuela e traballan aquí e detraemos unha parte importante do noso orzamento para a defensa e coidado da fronteira pero ademais están integrados á realidade Venezolana. Cremos e reforzamos que América Latina resolva e supere os problemas que ten pola vía revolucionaria, pola vía socialista, porque nesa medida nós imos superar os nosos problemas. Non se pode vivir en paz e tranquilidade cando aos teus veciños lles vai mal. Paula Castro: O capitalismo, os EEUU, sempre tiveron moitos intereses en América Latina e non van facilitar que o socialismo se instale en Venezuela e moito menos que se espalle polo resto dos países. Estanse articulando mecanismos para defenderse da presión que exerce ou pode exercer esta potencia mundial para frustrar o proceso revolucionario? Rafa Uzcátegui: Fronte a iso hai unha decisión aberta. Venezuela non ameazou, pero si dixo que unha intervención contra nós significaría que a nosa produción de petróleo se pare. Non é que esteamos ameazando pero queremos advertir a quen nos intente agredir, quen pretenda subverter a nosa realidade, que terá a resposta que poidamos dar. Nós non temos armamento, non somos un país con poder atómico. Somos un país que temos algo moi importante que é enerxía. Queremos que se use de forma conveniente, pacífica, democrática e con equidade... porén, fronte a iso responderemos. O mundo ten que considerar que unha agresión a Venezuela implicaría que os mercados enerxéticos quedaran sereveramente afectados. Defenderémonos militarmente nos termos nos que se defenden os pobos e reivindicamos o concepto de guerra popular á que agora se lle coloca o nome de asimétrica. Neste caso a nova doutrina militar de Venezuela, que é unha prerrogativa constitucional e de estado, é un concepto popular. Non estamos construíndo forzas superespecializadas senón que escollemos unha vía que existe xa en Europa que é a vía das forzas armadas de Suíza, onde cada cidadán terá a capacidade de acceder a como defenderse e responderemos como responden os pobos. Leccións sobran, as últimas o que significou a ocupación militar de Afganistán e Iraq. Esa é a nosa vía de resposta. Noutros casos estabelecimos as nosas relacións co mundo e priorizámola con quen se asemellan ao noso proxecto, ou sexa, con quen dá acollida ao pensamento e ás ideas que teñan similitude co proxecto socialista como o consideramos nós. Non se trata dun pensamento único senón dunha consideración de como debe organizarse o mundo. Cremos que o capitalismo fracasou na medida en que cada día produce e xera maiores conflitos, pobreza... veño agora dun seminario “Civilización e barbarie” organizado en Serpa, un pequeno concello ao sur de Portugal no que estiveron presentes importantes pensadores, filósofos, dirixentes políticos e sociais de América Latina, Asia, Africa e Europa. Sacáronse conclusións moi importantes que reforzan esa corrente na que nós estamos adscritos. Unha corrente diversa na que se considera que a resposta non é única, é diversa, non dicimos plural porque pode confundirse cunha especie de concepto múltiple do que son as realidades do mundo. Non. Nós somos antiimperialistas e particularmente antiamericanos, o imperialismo non só existe en EEUU senón tamén en Europa... |
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
ÚLTIMA REVISIÓN: 23/10/2007 |
|||||||
|
